Theo 
Francken

Valse vlag en sanctielijst als duidelijke aanwijzingen

De betrokken olietanker voer onder valse vlag, wat bevestigd werd door de autoriteiten van de betrokken vlaggenstaat, en staat op de sanctielijst van de Europese Unie. “Deze olietanker voer onder valse vlag en staat op de sanctielijst van de Europese Unie. Dat zijn ernstige aanwijzingen van bewuste misleiding en mogelijke sanctie-ontwijking. Wanneer zulke indicaties zich voordoen in onze exclusieve economische zone, treden wij op”, aldus minister van Defensie Theo Francken.

De entering gebeurde binnen de exclusieve economische zone, in nauwe coördinatie met het federaal parket, het parket van West-Vlaanderen, DG Scheepvaart en de Scheepvaartpolitie. België kon tijdens de inzet eveneens rekenen op Franse luchtsteun, onder de vorm van twee NH-90 helikopters. De EEZ’s van beide landen sluiten immers nauw op elkaar en als maritieme buren staan we voor dezelfde bedreigingen en werken we nauw samen om de veiligheid in de Noordzee te versterken. Het betrokken schip werd tijdelijk onder controle geplaatst voor een grondige inspectie. Na de controle werd het dossier overgedragen aan de bevoegde civiele autoriteiten. Dit werd mede tot een goed einde gebracht dankzij de federale minister van Justitie, belast met Noordzee.

Sancties handhaven en oorlogseconomie onder druk zetten

De operatie kadert in de duidelijke intentie van de regering om de doorvaart van schaduwvlootvaartuigen tegen te gaan. Met deze actie wordt die beleidsbeslissing concreet uitgevoerd.

De schaduwvloot bestaat voornamelijk uit verouderde tankers die opereren onder wisselende of valse vlaggen, hun AIS-signaal manipuleren of werken via complexe eigendomsstructuren. Op die manier worden internationale sancties omzeild en blijven olie-inkomsten buiten toezicht, met rechtstreekse impact op de financiering van de oorlog tegen Oekraïne.

“Onze regering heeft duidelijk de intentie uitgesproken om de doorvaart van schepen uit de schaduwvloot tegen te gaan. Met deze operatie geeft Defensie daar concreet uitvoering aan. We handhaven de Europese sancties, beschermen onze Noordzee tegen misbruik en verhogen de druk op de financiële stromen die de Russische oorlog tegen Oekraïne voeden. De schaduwvloot vormt een veiligheidsrisico. België zal zijn maritieme ruimte niet laten gebruiken voor het ondermijnen van internationaal recht”, zegt minister Francken.

“Deze maritieme operatie, waaraan verschillende Machten deelnamen, bevestigt de paraatheid van Defensie. Door proportioneel en in nauwe samenwerking met onze partners op te treden tegen de Russische schaduwvloot, dragen we bij aan het handhaven van de internationale rechtsorde, de veiligheid van maritieme handelsroutes en het beperken van de Russische financiering voor de agressieoorlog tegen Oekraïne. De introductie van nieuwe systemen, waaronder de MQ 9B en de verdere uitbouw van het Maritiem Operatiecentrum, maken dit soort operaties mogelijk - een duidelijke versterking van onze capaciteiten, die in het verleden ontbraken en vandaag mee het verschil maken”, vult Generaal Vlieger Vansina, Chef Defensie, aan.

Maritieme veiligheid als strategische prioriteit

Het aantal verdachte doorvaarten langs de kust is de voorbije jaren toegenomen. Defensie heeft daarom de maritieme aanwezigheid versterkt met patrouilles, escortes, observatievluchten en permanente monitoring vanuit het Maritime Operations Centre, in samenwerking met het Maritiem Informatie Kruispunt.

Wanneer er duidelijke aanwijzingen zijn van fraude of sanctieschending, wordt niet enkel gemonitord maar ook actief opgetreden, binnen het kader van het internationaal recht en de bevoegdheden in de exclusieve economische zone.

Maritieme ruimte beschermen

Deze operatie bevestigt de operationele paraatheid van Defensie en het belang van rechtshandhaving op zee. Het beschermen van maritieme ruimte tegen misbruik, sanctie-ontwijking en veiligheidsrisico’s blijft een prioriteit.