Theo 
Francken

Veel Belgen geblokkeerd in de regio

Door de sluiting van het luchtruim boven een groot deel van het Midden-Oosten kunnen veel landgenoten niet meer op eigen kracht naar huis terugkeren. De voorbije dagen hebben ruim 2.500 Belgen zich als gestrande reizigers geregistreerd op Travellers Online.

De repatriëringsoperatie richt zich uitsluitend tot die geregistreerde reizigers. Ze geldt niet voor Belgische onderdanen die duurzaam in de regio verblijven en er over een eigen woning beschikken.

De regering is zich ten volle bewust van de ongerustheid van deze mensen en van hun families in België. Alles wordt in het werk gesteld om hun terugkeer in de best mogelijke omstandigheden te organiseren. Tegelijk is het belangrijk om eerlijk te zijn: niet alleen is de veiligheidssituatie in het luchtruim uiterst volatiel, maar bovendien is het, gezien het grote aantal betrokken personen en de beschikbare transportcapaciteit, niet mogelijk om iedereen tegelijk terug te brengen. De operaties zullen in fases verlopen, stap voor stap.

Hoe de repatriëring wordt georganiseerd

De situatie is het meest kritiek in de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar. Daar starten de repatriëringsoperaties als eerste.

Concreet verloopt de repatriëring momenteel in twee stappen. Omdat het luchtruim boven de Emiraten en Qatar gesloten is, worden reizigers eerst over de weg naar een buurland gebracht waarvan het luchtruim op dit moment nog open en veilig is.

Vanuit Qatar worden bussen ingezet richting Riyad (Saudi-Arabië), waar het luchtruim vooralsnog open is en waar commerciële vluchten mogelijk beschikbaar zijn. Reizigers zullen van daaruit zelf contact moeten opnemen met een luchtvaartmaatschappij naar keuze om, indien mogelijk, hun terugvlucht naar België te regelen.

Voor reizigers in de Verenigde Arabische Emiraten worden momenteel verschillende scenario’s uitgewerkt. Eén van de opties is het inzetten van bussen naar een buurland van waaruit militaire vluchten zouden kunnen plaatsvinden. Zodra duidelijkheid bestaat over welke scenario’s effectief kunnen worden uitgevoerd, wordt dat zo snel mogelijk meegedeeld. Van daaruit zullen reizigers zelf hun verdere terugreis naar België moeten organiseren.

Waarom geen rechtstreekse vlucht naar België?

Die keuze is weloverwogen. Een rechtstreekse vlucht naar België zou per rotatie veel meer tijd in beslag nemen, waardoor aanzienlijk minder mensen snel in veiligheid kunnen worden gebracht. Door reizigers naar een veilig land in de nabijheid te brengen, kan Defensie meer rotaties uitvoeren en zo in kortere tijd meer landgenoten helpen.

We beseffen dat iedereen het liefst rechtstreeks tot in Brussel zou worden gerepatrieerd. Maar in de huidige situatie van gewapend conflict is het allereerste doel zo veel mogelijk mensen in veiligheid te brengen. En dus hun evacuatie uit de landen waar de bommen vallen te maximaliseren, door de rotatietijden zo kort mogelijk te houden.

De ingezette middelen

Defensie stelt drie toestellen ter beschikking:

• twee A400M-transportvliegtuigen met een capaciteit van ongeveer 100 passagiers per toestel
• één Airbus A330 MRTT met ongeveer 250 zitplaatsen.

België werkt ook samen met zijn Europese partners, waaronder Luxemburg, Nederland, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, om de operaties te ondersteunen en de capaciteit te optimaliseren.

Wat er de komende uren gebeurt

De Belgische ambassades in de regio nemen contact op met de geregistreerde Belgen om te vragen of zij gebruik willen maken van een repatriëring. Op basis van de ontvangen antwoorden zal de FOD Buitenlandse Zaken de operaties verder organiseren en een volgorde van prioriteit bepalen.

Reizigers die zich nog niet hebben geregistreerd, worden dringend aangemoedigd om dat nu te doen via de Belgische diplomatieke posten of via Travellers Online.

Het is belangrijk om onze landgenoten eraan te herinneren dat de te verkiezen optie, zodra dat mogelijk is, het gebruik van commerciële vluchten op eigen initiatief blijft, van zodra de luchtruimen weer opengaan. België zal geen commerciële vluchten charteren.

De kosten voor het militaire transport worden, conform de Belgische consulaire wetgeving, op een redelijke manier doorgerekend aan de reizigers. Zij worden daar vooraf over geïnformeerd.

Meerdere consulaire noodteams van de FOD Buitenlandse Zaken en een team van verbindingsofficieren van Defensie worden naar de regio gestuurd om de coördinatie en begeleiding ter plaatse te versterken.

"Hiervoor heb je ambassades in de regio. Hiervoor heb je een consulair netwerk. Om er te zijn wanneer het erop aankomt. Onze mensen ter plaatse zijn dag en nacht in contact met de gestrande Belgen. Mensen die ver van huis vastzitten, ongerust zijn, niet weten wanneer ze terug kunnen. Voor hen zetten we alles op alles", aldus minister Prévot.

“Dit is een complexe operatie, met beperkte toegang tot het luchtruim en verzadigde luchthavenslots. Maar voor wie vastzit, telt maar één ding: zo snel en veilig mogelijk naar huis kunnen. Daarom zetten we maximaal in op een combinatie van militaire en commerciële capaciteit. Defensie staat altijd paraat om onze landgenoten bij te staan wanneer het nodig is”, aldus minister Francken.

Noodnummer Buitenlandse Zaken: +32 2 501 40 00 

Travellers Online: travellersonline.diplomatie.be