Theo 
Francken

Het Nationaal Investeringsplan (NIP) van België onder SAFE, het Europese instrument dat lidstaten ondersteunt bij gezamenlijke defensie-investeringen, werd officieel goedgekeurd door de Europese Commissie, samen met een eerste golf van steun voor acht lidstaten, in januari 2026. Het Europese instrument beschikt over een budget van 150 miljard euro in leningen en heeft als doel de Europese samenwerking te verdiepen en de defensie-industrie structureel te versterken.

“Dit Nationaal Investeringsplan is geen boekhoudkundige oefening, maar een strategische keuze voor de veiligheid van morgen. We investeren in capaciteit, in afschrikking en in technologische voorsprong. Door samen te werken met Europese partners én in te zetten op ruimtevaart, drones, munitie en moderne wapensystemen, versterken we niet alleen onze krijgsmacht, maar ook onze strategische autonomie. Dat is de kern van een geloofwaardig defensiebeleid,” aldus Theo Francken.

Voor Defensie past deze aanpak volledig in een vertrouwd kader. Samenwerken met Europese partners, capaciteiten bundelen en opereren binnen multilaterale structuren zit in het DNA van onze defensie. SAFE is dan ook geen breuk, maar een logische versneller van een bestaande realiteit.

Op basis van de Europese analyse van de Belgische noden werd een indicatieve enveloppe van 8,34 miljard euro toegekend. In nauwe samenwerking met material resources van Defensie werd vervolgens een selectie gemaakt van projecten die in aanmerking komen voor financiering, met duidelijke nadruk op gezamenlijke aankopen met Europese partners en uitvoering in de periode 2026–2030.

Het ingediende plan omvat een brede waaier aan investeringen in kritieke defensiecapaciteiten. België investeert onder meer in luchtafweerraketten van de types Piorun voor het Special Operations Regiment en Mistral, in verschillende types precisie- en loitering munitions die essentieel zijn voor moderne gevechtsomgevingen, in gezamenlijke aankopen van nieuwe landvoertuigen met Frankrijk, en in de versterking van dronecapaciteiten en bijhorende munitiecomponenten voor inzetbaarheid in hybride dreigingsscenario’s. Daarnaast wordt samen met Nederland verder geïnvesteerd in luchtafweersystemen zoals NASAMS en Skyranger, die de bescherming tegen luchtdreigingen substantieel versterken.

In het kader van Europese samenwerking wordt bovendien ook ingezet op een gezamenlijk ruimtevaart- en satellietinitiatief met Luxemburg, gericht op versterkte communicatie, observatiecapaciteiten en betere situational awareness voor militaire operaties.

Achtergrond

SAFE (Security Action for Europe) vormt een belangrijk onderdeel van de Europese defensiestrategie. Het laat lidstaten toe toegang te krijgen tot voordelige leningen en deel te nemen aan gezamenlijke aanbestedingsprojecten om de Europese defensie en samenwerking te versterken.

Het trad in werking op 27 mei 2025, en negentien lidstaten, waaronder België, dienden eind november 2025 hun Nationale Investeringsplannen in bij de Europese Commissie. Op 15 januari 2026 werden de voorstellen van acht landen goedgekeurd, ook voor België. Vandaag werd de overeenkomst officieel ondertekend, samen met een eerste golf aan financiering.

Commissaris Serafin: “De Commissie verwelkomt de ondertekening van de SAFE-lening met België, die de Belgische regering ondersteunt in haar inspanningen om de defensie-uitgaven te verhogen. Een versterkte defensie verhoogt niet alleen de veiligheid, maar stimuleert ook innovatie en werkgelegenheid in België en daarbuiten. Via het SAFE-programma wil de Commissie nauwere grensoverschrijdende defensiesamenwerking aanmoedigen, om de veiligheid in Europa te versterken en tegelijk de kosten te verlagen.”

Commissaris Kubilius: “Het is een geweldige dag voor de Belgische en Europese defensie. België behoort tot de eerste landen die een SAFE-overeenkomst ondertekenen, jullie zijn namelijk het vijfde land. SAFE is Europese solidariteit in de praktijk. Leningen die worden ondersteund door de Europese begroting voor onze collectieve defensie en veiligheid. Eersteklas veiligheid onder eersteklas voorwaarden.”